Nieuwjaarstoespraak 2019

Op maandag 7 januari 2019 vond de gemeentelijke nieuwjaarsreceptie plaats. Lees en bekijk hier de nieuwjaarstoespraak van burgemeester Ellen van Selm.

Burgemeester Ellen van Selm

Fijn dat u er bent vandaag! Ik wens jullie allemaal een voorspoedig, succesvol, veilig en vooral ook gezond 2019. Namens het bestuur van gemeente Opsterland heet ik u van harte welkom en wens ik u nogmaals een geweldig 2019. U bent van mij gewend dat ik begin met een terugblik op het afgelopen jaar. Maar voordat ik dat doe, eerst iets anders.

Opsterland is een prachtige plattelandsgemeente. Het is hier mooi wonen en werken. We hebben zestien mooie vitale dorpen waar mensen graag wonen en waar we trots op zijn. Uit onderzoek blijkt bovendien dat in Friesland 92% zeer gelukkig is. We voelen ons dus thuis hier!

We hebben bovendien een prachtig buitengebied. Ons buitengebied is van grote waarde voor de schoonheid van onze gemeente. Als je kijkt naar wie het buitengebied letterlijk vormen, dan spelen onze agrariërs daarin een belangrijke rol. Zij bepalen voor een groot deel het landschap. En Opsterland heeft 420 agrarische bedrijven.

Het is heel goed dat de laatste tijd meer aandacht komt voor het boerenbedrijf en de agrarische sector. In Den Haag is zeer terecht het Ministerie van Landbouw in ere hersteld, met een deskundige Minister voor Landbouw die pleit voor kringlooplandbouw.

Wij weten uit onderzoek van Dagblad Trouw onder agrarische ondernemers in Nederland, dat bijna de helft van de agrariërs regelmatig wakker ligt vanwege zorgen om de toekomst van hun bedrijf. Aan de andere kant blijkt uit onderzoek van de Fryske Akademy en het Fries Sociaal Planbureau afgelopen november, dat meer dan twee derde van de inwoners van Friesland trots is op onze Friese boeren. De Friese landbouw heeft een sterke gunfactor onder de meerderheid van de Friezen en er is een grote verbondenheid met ons prachtige Friese landschap.

Ik vind het belangrijk om in Opsterland als grote plattelandsgemeente de juiste verbindingen te maken. Zodat wij een toekomstbestendige agrarische sector hebben waarin productie van ons voedsel, de zorg om onze leefomgeving, biodiversiteit én behoud van ons landschap in goede balans zijn.

Zoals u weet speelt Opsterland een actieve rol in de P10, het netwerk van de 17 grootste plattelandsgemeenten in Nederland. Ik ben daar zelf voorzitter van en ben in nauw overleg met de organisatie NBTC Holland Marketing. Dit bureau heeft het jaar 2021 uitgeroepen als Themajaar “Ode aan het Nederlandse Landschap”. Het is nog een eindje weg, maar ik zou graag willen dat Opsterland als herkenbaar onderdeel van het aantrekkelijke platteland meedoet aan dat themajaar. Met onze vitale en leefbare dorpen, een zelfbewuste agrarische sector en een landschap met noodzakelijke biodiversiteit. 

Terugblik

Dames en heren, ik ga nu over naar een korte terugblik op het afgelopen jaar.

De jaarwisseling is gelukkig rustig verlopen. Ik ben heel blij dat in veel dorpen gezamenlijke activiteiten worden georganiseerd, waarin ik ook veel actieve jeugd zie. In Terwispel bijvoorbeeld, maar ook in Bakkeveen waar het hele dorp betrokken was bij het feestelijk uitluiden van het oude jaar. Ook de vuurwerkshows die de dorpen zelf organiseren, bijvoorbeeld in Beetsterzwaag, Gorredijk, Frieschepalen en Terwispel, blijken heel feestelijk te zijn en voorkomen gevaarlijke situaties met vuurwerk. Niettemin was er een grote groep mensen in touw tijdens de jaarwisseling om bij te dragen aan onze veiligheid. Ik spreek op deze plek mijn dank uit aan de toezichthouders en de buitendienst van de gemeente, aan de politie, de brandweer en andere hulpverleners.

Wij starten 2019 met 29.707 inwoners. Een jaar geleden waren dat er meer. Inzoomend op de cijfers van afgelopen jaar zijn er meer mensen overleden dan dat er kinderen werden geboren. Daarmee krimpt de bevolking dus licht, passend in de trend van onze regio. Het goede nieuws is wel dat het afgelopen jaar zich meer mensen vestigen in Opsterland, dan dat er inwoners vertrokken. Het is hier fijn wonen. De grote belangstelling voor de bijeenkomst voor nieuwe inwoners bevestigt dat beeld. Het aantal banen groeit ook weer en in Opsterland zijn de bijstandsuitkeringen met 8% gedaald en het aantal WW uitkeringen met 29%.

Nog wat cijfers over het afgelopen jaar. Er was een echtpaar maar liefst 70 jaar getrouwd: de heer en mevrouw Van der Heide - Van der Meulen. Zij wonen in De Lijte in Ureterp. Ook waren er tien (!) 65-jarige en 28 60-jarige huwelijksjubilea.

Er werden vier dames 100 jaar of ouder. Vorig jaar vertelde ik al over de Doorgeeftuin in Ureterp. Dit jaar openden we er ook één in Gorredijk. Elke 100-jarige inwoner krijgt een fruitboom cadeau, die geplant wordt in een van de Doorgeeftuinen.

Er waren vorig jaar 15 naturalisaties van nieuwe Nederlanders die ik ook voor vandaag heb uitgenodigd. Een hoogtepunt was ook de erepenning uitgereikt aan voormalig wethouder Wietze Kooistra als blijk van grote waardering voor zijn bestuurlijke verdiensten.

Brêge nei de takomst

Op 21 maart 2018 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een nieuwe coalitie werd gevormd door Opsterlands Belang, PvdA en ChristenUnie. Met de titel “Brêge nei de takomst” presenteerden zij het nieuwe coalitieakkoord voor de raadsperiode 2018-2022.

Door meer ruimte te bieden voor nieuwe woningen, te investeren in aantrekkelijke dorpen met een sterke sociale samenhang zet dit college in op groei. Op 21 november werden inwoners uitgenodigd voor het Opsterlandcafé om mee te denken over de toekomst van Opsterland. Een zeer geslaagde avond waarin inwoners hun betrokkenheid toonden. We gaan hier graag mee door!

Opsterland gaat voor leefbare, duurzame en inclusieve dorpen. Graag laat ik u zien wat dat betekent. 

Leefbaarheid

Leefbaarheid in de dorpen gaat over wat er in onze 16 dorpen gebeurt om daar leefbaarheid te behouden. Bijvoorbeeld:

  • de MFA in Lippenhuizen. Er werd 25 jaar lang over gesproken en eindelijk staat hij er nu en werd officieel geopend: It Kobunderhûs;
  • ook Jonkerslân presteerde het bijna ondenkbare: een meer dan prachtig dorpshuis opende zijn deuren;
  • ook de Tijnsters werken nog samen aan hun MFA, een uniek project met als motto  "Alleen lukt niets, maar samen lukt alles". 

Snel internet is essentieel voor leefbaarheid in de dorpen. In Jonkerslân zorgde men zelf voor aansluiting op het glasvezelnetwerk. En nu is het ook zover voor de rest van het buitengebied van Opsterland. Inmiddels heeft 78 procent zich aangemeld voor een glasvezelabonnement bij Kabelnoord. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan de ambassadeurs die in het buitengebied van deur tot deur trokken. Mede door hun inzet stroomden de aanmeldingen binnen. Geweldig!

Duurzaamheid

Op het gebied van duurzaamheid heeft Opsterland grote ambities. Ik noem de twee zonneparken in Ureterp. Niet een makkelijk onderwerp. Na grondige discussie vond de raad de aanleg op twee locaties passen bij de Opsterlandse ambitie om binnen de gemeente duurzame energie op te wekken. Het besef dat wij onze aarde te leen hebben van onze kinderen is goed doorgedrongen binnen Opsterland. Wij proberen hiervoor als gemeente een goede manier van werken te ontwikkelen.

Het dorp Wijnjewoude met het project WEN dragen wij als gemeente een warm hart toe, evenals de andere dorpen die aan de slag gaan met duurzaamheid.

Inclusieve samenleving

Ten slotte inclusieve dorpen. Het motto van Opsterland is “iedereen doet mee”. Niemand wordt uitgesloten in onze samenleving.

Voorbeelden hiervan zijn verschillende werkervaringsprojecten die de gemeente met Staatsbosbeheer, het Nordwin College, het Friesland College en verschillende andere partners uitvoert voor werkzoekende inwoners. Ook cultuuronderwijs aan kinderen, sinds kort uitgevoerd door scholen zelf en begeleid door een cultuurcoach en rondetafelgesprekken over de gezonde sportvereniging horen hierbij.

Cultuur en sport

Culturele Hoofdstad was in Opsterland prominent aanwezig. Cultuur is immers een vaste kernwaarde binnen onze gemeente en zal dat ook zeker blijven. We zijn trots op alle culturele activiteiten en evenementen in de dorpen. Die zijn er altijd al, maar in 2018 ging er echt een schepje bovenop.

Opsterlandse sporters deden het in 2018 weer bijzonder goed. Ik noem er een paar:

  • Suzanne Schulting. Ze won bij de Olympische Winterspelen in Pyeongchang goud op de 1000 meter shorttrack en brons op de 3000 meter relay. Ze werd geweldig gehuldigd in haar dorp Tynje, ze woont overigens officieel in Heerenveen;
  • en natuurlijk Alyda Norbruis. Zij veroverde in Brazilië maar liefst drie wereldtitels:  op de 500 meter, de 3 kilometer achtervolging en de scratch. Daarnaast zijn haar pijlen ook alweer gericht op het volgende grote doel: de Paralympische Spelen van Tokio in 2020;
  • Femke Kok kende in november een heerlijk debuut bij de World Cup voor junioren. Het schaatstalent uit Nij Beets won in Polen drie keer goud, waarvan twee keer individueel.

Het afgelopen jaar vond in Gorredijk het Nederlands Kampioenschap kruisboogschieten plaats en ook het Europees Kampioenschap Korfbal. Evenementen die laten zien dat Opsterland een echte sportgemeente is.

Vooruitblik

Het jaar 2019 zal ons weer veel brengen. De raad stelde een sluitende begroting vast waarmee de gemeente aan de slag gaat. Binnenkort wordt besloten over het project “Kansen voor Beetsterzwaag” met straks een mooie brede school. En natuurlijk blijft het MFA Gorredijk de gemoederen beroeren; de realisatie daarvan blijft ongetwijfeld gesprekstof in het dorp en de raad. Daarnaast is er zorg vanwege de hoge lasten in het sociaal domein tegenover de te lage vergoeding door het Rijk. Naast een lobby richting het Rijk willen we zelf inzetten op preventie en samenwerking binnen de keten. Hierdoor verwachten we de tekorten binnen het sociaal domein over een paar jaar te beperken.

Dames en heren, 2019 is ook het jaar van verkiezingen. Wij kiezen dit jaar nieuwe Provinciale Staten, waterschapsbestuur en het Europees Parlement. De afspraken die de Statenfracties maken in een nieuw provinciaal coalitieakkoord, zijn belangrijk voor de gemeente. De gemeente staat als eerste overheid het dichtst bij de inwoners. Tegelijkertijd hebben de gemeente en de provincie elkaar voor sommige onderwerpen hard nodig. Dan gaat het bijvoorbeeld om de energietransitie of de invoering van de Omgevingswet. Ik roep de provinciale politiek op om nog meer dan nu, met respect voor elkaars positie, op te trekken met de gemeenten. Zo kunnen wij samen nog meer bereiken voor de inwoners van Fryslân.

Dames en heren, tot slot. Gemeente Opsterland is een trotse plattelandsgemeente en wil dat ook blijven. Samen gaan we voor een prachtig nieuwjaar! Ik winskje jim allegearre folle lok en seine en in fantastysk nijjier.

Graag wil ik helemaal tot slot één persoon in het zonnetje zetten. Dat is de vrouw die in Beetsterzwaag zoveel werk heeft verzet voor de Tinco-tentoonstelling: Heleen Verhage. Zij deed dat niet alleen, samen met vele anderen. In haar wil ik graag alle vrijwilligers van Opsterland eren die de saamhorigheid in onze gemeente vormgeven. Graag uw applaus.

Dank voor u aandacht.